Του Λάμπρου Ριζογιάννη
Κάποτε ένας γιατρός μου είχε πει: Εάν δεν φας, θα πεθάνεις. Εάν τα πρόβατα της εκμετάλλευσης σας, δεν φάνε η αρχική κατάληξη είναι να αρρωστήσουν. Εάν δεν θέλετε να αρρωστήσουν ή να τα βλέπετε κακόκεφα, αρχίστε αμέσως να κάνετε κάποιες αλλαγές βελτίωσης.
Είναι πια αποδεδειγμένο πως και με μικρές αλλαγές στο χώρο διαβίωσης, που θα δώσουν ευεξία στα ζώα της εκμετάλλευσης σας, τα ζώα αυτά θα αρχίσουν να τρώνε περισσότερο και να αποδίδουν περισσότερο χωρίς καμία αλλαγή στο χορηγούμενο σιτηρέσιο.
Αλήθεια γιατί τα ζώα μιας εκμετάλλευσης αρρωσταίνουν συχνά;
Προφανώς γιατί πολύ απλά τα ζώα αυτά δεν τρώνε όσο θα έπρεπε και το αποτέλεσμα είναι να έχουν χαμηλό ανοσοποιητικό σύστημα που τα κάνει ευαίσθητα σε παθογόνους μικροοργανισμούς που βρίσκονται εντός σταβλικής εγκατάστασης και τα προκαλούν.
Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί τα ζώα δεν τρώνε;
Σίγουρα κάτι λάθος έχει γίνει που έχει πολλά αίτια, όπως για παράδειγμα είναι η μη χορήγηση φρέσκιας κάθε φορά τροφής, η κακή στρατηγική της διατροφής στη περίπτωση συμβατικού σιτηρεσίου (πρώτα χορήγηση συμπυκνωμένης τροφής , έπειτα Σανού Μηδικής και τέλος Άχυρο σίτου),
η κακή ποιότητα νερού
(αλήθεια πόσοι κτηνοτρόφοι κάνουν ανάλυση στο νερό που πίνουν τα ζώα της εκμετάλλευσης τους),
ο μειωμένος φωτισμός, ( <16 ώρες ),
ο κακός αερισμός ( επιβλαβή αέρια στο χώρο διαβίωσης των ζώων),
η μη επαρκής άνεση χώρου,
η υψηλή θερμοκρασία σε συνδυασμό με την υψηλή υγρασία εντός σταβλικής εγκατάστασης και άλλα πολλά.
Στη καριέρα μου, ως σύμβουλος επιστημονικής υποστήριξης έχω επισκεφθεί εκατοντάδες φάρμες ανά την Ελλάδα σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα. Αυτό που συναντώ είναι δυσαρεστημένους κτηνοτρόφους που δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά και περιμένουν ως μάννα εξ ουρανού τον οικονομικό μποναμά του κράτους ( επιδότηση) για να μπορέσουν να πιστεύουν σε μια νέα χρονιά που θα τους αποφέρει κέρδη και όχι ξανά τις ίδιες δυσβάστακτες οικονομικές απώλειες. Σίγουρα αυτοί οι κτηνοτρόφοι δεν είναι χαρούμενοι κτηνοτρόφοι και ο λόγος είναι ότι δεν μπόρεσαν να διαβάσουν τα μηνύματα που τους έδιναν τα ζώα σε όλη τη διάρκεια της προηγούμενης παραγωγικής σεζόν. Ο κτηνοτρόφος δεν μπόρεσε να διαβάσει τη μεγάλη εικόνα που την αποκαλώ προσωπικά και που ήταν τα σημάδια που έδειχναν τα ζώα και κυρίως τι τους ενοχλούσε και τι τους δυσαρεστούσε. Και είναι ευνόητο να συνέβαινε αυτό μιας και ο κτηνοτρόφος περνούσε το μεγαλύτερο κομμάτι της ημέρας στην αίθουσα του αλμεκτηρίου για να πάρει τα ‘λεφτά’ όπως αποκαλούσε το ποσότητα του γάλακτος. Εδώ είναι και το μεγαλύτερο κατά εμέ λάθος, τα λεφτά δεν βρίσκονται στο αλμεκτήριο, έρχονται σε αυτό. Η χρονική διάρκεια στη διαχείριση ενός προβάτου όσο αφορά την άλμεξη του σε ημερήσια βάση στη γαλακτική περίοδο είναι 2 ώρες.
Τις υπόλοιπες ώρες τι συμβαίνει;
Τι κάνει;
Πως συμπεριφέρεται;
Νιώθει άνετο;
Έχει ελευθερία πρόσβασης στη ταΐστρα;
Είναι ερωτήματα που δυστυχώς ο κτηνοτρόφος λόγω κακής διαχείρισης δεν μπορεί να κάνει και φυσικά να απαντήσει.
Είναι κοινά αποδεκτό, πως όταν ένα σπίτι δεν χτισθεί σε γερά θεμέλια και με συγκεκριμένες αντισεισμικές προδιαγραφές, θα πέσει πάρα πολύ εύκολα σε ένα σεισμό μικρής έντασης και διάρκειας.
Έτσι είναι σχεδόν δομημένη η κτηνοτροφία μας σήμερα, σε σαθρά θεμέλια που ο κτηνοτρόφος είναι ανημέρωτος σε νέες τεχνολογίες και καινοτομίες με κτιριακές εγκαταστάσεις που δεν προσφέρουν τη ορθή διαχείριση στη εκμετάλλευση του. Και πώς να μπορέσει ο κτηνοτρόφος να κάνει έστω και τη ελάχιστη διαχείριση όταν οι κτιριακές εγκαταστάσεις δεν τον βοηθούν.
Όμως δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω και να δυσανασχετούμε με το τι έγινε λάθος ή όχι, αλλά να προχωρήσουμε με βάση τα δεδομένα που έχουμε εκείνη τι στιγμή με απλές και λιτές κινήσεις που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ζώων της υπάρχουσας σταβλικής εγκατάστασης και για εμένα ως επιστημονικός συνεργάτης των κτηνοτροφικών μονάδων που συνεργάζομαι είναι να μπορέσω να βοηθήσω τον κτηνοτρόφο μέσα από τον διάλογο να αντιληφθεί τα μηνύματα που δίνουν τα ζώα.
Όταν πολλοί εξ’ αυτών που έχω επισκεφθεί με ρωτούν, τι μπορώ να κάνω να αλλάξω τη κατάσταση , η απάντηση μου είναι να σκεφθεί πως είναι το ζώο όταν είναι έξω και αν αυτά που του προσφέρει η φύση απλόχερα μπορεί να τα καταφέρει και αυτός εντός σταβλικής εγκατάστασης, θα έχει πετύχει ως κτηνοτρόφος. Για παράδειγμα όταν το πρόβατο είναι έξω στη φύση έχει άνεση χώρου, κίνησης και ελευθερίας; αναπνέει κάθε λεπτό φρέσκο καθαρό αέρα; επιλέγει κάθε φορά τη φρέσκια τροφή; όταν είναι ξαπλωμένο πως συμπεριφέρεται και άλλα πολλά.
Ο βασικός στόχος κάθε κτηνοτρόφου είναι τις συνθήκες που συναντά το ζώο στη φύση να μπορεί να τις προσφέρει εντός σταβλικής εγκατάστασης.
Και αυτές είναι: καθαρός αέρας χωρίς επιβλαβή αέρια,
επαρκής και με σωστή διάρκεια έντασης φωτισμός,
καθαρό και εύγευστο νερό,
άνεση χώρου για να μπορεί να αισθάνεται άνετα και ελεύθερο,
καθαρή και στεγνή στρωμνή για να μπορεί να καθίσει άνετα για να μηρυκάσει και τέλος ισόρροπη διατροφή που θα καλύπτει ανάλογα του σταδίου που είναι τις ημερήσιες ανάγκες του σε όλα τα θρεπτικά συστατικά.
Άρα η βασική επιδίωξη κάθε κτηνοτρόφου είναι να βλέπει ( για παράδειγμα να αναφερθώ για προβατοτροφική εκμετάλλευση) τα πρόβατα της εκμετάλλευσης του να τρώνε , αμέσως μετά να πίνουν νερό και στο τέλος να ξαπλώνουν ( μιας και το γλυκογόνο έχει υψηλή στάθμη πια) και να μηρυκάζουν. Πρέπει το 85% και άνω τα πρόβατα να είναι ξαπλωμένα, εάν αυτό δεν συμβαίνει τότε πρέπει να μας ανησυχεί και να αναζητήσουμε την αιτία που το προκάλεσε αυτό.
Όσο περισσότερο είναι ξαπλωμένο ένα πρόβατο, τότε περισσότερο αίμα περνά μέσα από τους μαστούς, άρα και περισσότερο γάλα.
Τέλος θα αναφερθώ στο δόγμα μου, που πιστεύω κάποια στιγμή να γίνει δόγμα όλων των κτηνοτρόφων και όλων των επιστημονικών συμβούλων που συνεργάζονται με κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις :
βλέπε προσεχτικά την εικόνα που δίνει το ζώο, μετά σκέψου την αιτία ή τη συνέργεια αιτιών που προκαλούν αυτή τη κατάσταση και τέλος κάνε την απαραίτητη ενέργεια με το λιγότερο οικονομικό κόστος ώστε να διορθωθεί αυτή γιατί ευτυχισμένο ζώο σημαίνει μέγιστη παραγωγικότητα που δίνει εν τέλει χαρά και ικανοποίηση στον κτηνοτρόφο και φυσικά οικονομικές απολαβές.
Ριζογιάννης Λάμπρος
Κάποτε ένας γιατρός μου είχε πει: Εάν δεν φας, θα πεθάνεις. Εάν τα πρόβατα της εκμετάλλευσης σας, δεν φάνε η αρχική κατάληξη είναι να αρρωστήσουν. Εάν δεν θέλετε να αρρωστήσουν ή να τα βλέπετε κακόκεφα, αρχίστε αμέσως να κάνετε κάποιες αλλαγές βελτίωσης.
Είναι πια αποδεδειγμένο πως και με μικρές αλλαγές στο χώρο διαβίωσης, που θα δώσουν ευεξία στα ζώα της εκμετάλλευσης σας, τα ζώα αυτά θα αρχίσουν να τρώνε περισσότερο και να αποδίδουν περισσότερο χωρίς καμία αλλαγή στο χορηγούμενο σιτηρέσιο.
Αλήθεια γιατί τα ζώα μιας εκμετάλλευσης αρρωσταίνουν συχνά;
Προφανώς γιατί πολύ απλά τα ζώα αυτά δεν τρώνε όσο θα έπρεπε και το αποτέλεσμα είναι να έχουν χαμηλό ανοσοποιητικό σύστημα που τα κάνει ευαίσθητα σε παθογόνους μικροοργανισμούς που βρίσκονται εντός σταβλικής εγκατάστασης και τα προκαλούν.
Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί τα ζώα δεν τρώνε;
Σίγουρα κάτι λάθος έχει γίνει που έχει πολλά αίτια, όπως για παράδειγμα είναι η μη χορήγηση φρέσκιας κάθε φορά τροφής, η κακή στρατηγική της διατροφής στη περίπτωση συμβατικού σιτηρεσίου (πρώτα χορήγηση συμπυκνωμένης τροφής , έπειτα Σανού Μηδικής και τέλος Άχυρο σίτου),
η κακή ποιότητα νερού
(αλήθεια πόσοι κτηνοτρόφοι κάνουν ανάλυση στο νερό που πίνουν τα ζώα της εκμετάλλευσης τους),
ο μειωμένος φωτισμός, ( <16 ώρες ),
ο κακός αερισμός ( επιβλαβή αέρια στο χώρο διαβίωσης των ζώων),
η μη επαρκής άνεση χώρου,
η υψηλή θερμοκρασία σε συνδυασμό με την υψηλή υγρασία εντός σταβλικής εγκατάστασης και άλλα πολλά.
Στη καριέρα μου, ως σύμβουλος επιστημονικής υποστήριξης έχω επισκεφθεί εκατοντάδες φάρμες ανά την Ελλάδα σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα. Αυτό που συναντώ είναι δυσαρεστημένους κτηνοτρόφους που δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά και περιμένουν ως μάννα εξ ουρανού τον οικονομικό μποναμά του κράτους ( επιδότηση) για να μπορέσουν να πιστεύουν σε μια νέα χρονιά που θα τους αποφέρει κέρδη και όχι ξανά τις ίδιες δυσβάστακτες οικονομικές απώλειες. Σίγουρα αυτοί οι κτηνοτρόφοι δεν είναι χαρούμενοι κτηνοτρόφοι και ο λόγος είναι ότι δεν μπόρεσαν να διαβάσουν τα μηνύματα που τους έδιναν τα ζώα σε όλη τη διάρκεια της προηγούμενης παραγωγικής σεζόν. Ο κτηνοτρόφος δεν μπόρεσε να διαβάσει τη μεγάλη εικόνα που την αποκαλώ προσωπικά και που ήταν τα σημάδια που έδειχναν τα ζώα και κυρίως τι τους ενοχλούσε και τι τους δυσαρεστούσε. Και είναι ευνόητο να συνέβαινε αυτό μιας και ο κτηνοτρόφος περνούσε το μεγαλύτερο κομμάτι της ημέρας στην αίθουσα του αλμεκτηρίου για να πάρει τα ‘λεφτά’ όπως αποκαλούσε το ποσότητα του γάλακτος. Εδώ είναι και το μεγαλύτερο κατά εμέ λάθος, τα λεφτά δεν βρίσκονται στο αλμεκτήριο, έρχονται σε αυτό. Η χρονική διάρκεια στη διαχείριση ενός προβάτου όσο αφορά την άλμεξη του σε ημερήσια βάση στη γαλακτική περίοδο είναι 2 ώρες.
Τις υπόλοιπες ώρες τι συμβαίνει;
Τι κάνει;
Πως συμπεριφέρεται;
Νιώθει άνετο;
Έχει ελευθερία πρόσβασης στη ταΐστρα;
Είναι ερωτήματα που δυστυχώς ο κτηνοτρόφος λόγω κακής διαχείρισης δεν μπορεί να κάνει και φυσικά να απαντήσει.
Είναι κοινά αποδεκτό, πως όταν ένα σπίτι δεν χτισθεί σε γερά θεμέλια και με συγκεκριμένες αντισεισμικές προδιαγραφές, θα πέσει πάρα πολύ εύκολα σε ένα σεισμό μικρής έντασης και διάρκειας.
Έτσι είναι σχεδόν δομημένη η κτηνοτροφία μας σήμερα, σε σαθρά θεμέλια που ο κτηνοτρόφος είναι ανημέρωτος σε νέες τεχνολογίες και καινοτομίες με κτιριακές εγκαταστάσεις που δεν προσφέρουν τη ορθή διαχείριση στη εκμετάλλευση του. Και πώς να μπορέσει ο κτηνοτρόφος να κάνει έστω και τη ελάχιστη διαχείριση όταν οι κτιριακές εγκαταστάσεις δεν τον βοηθούν.
Όμως δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω και να δυσανασχετούμε με το τι έγινε λάθος ή όχι, αλλά να προχωρήσουμε με βάση τα δεδομένα που έχουμε εκείνη τι στιγμή με απλές και λιτές κινήσεις που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ζώων της υπάρχουσας σταβλικής εγκατάστασης και για εμένα ως επιστημονικός συνεργάτης των κτηνοτροφικών μονάδων που συνεργάζομαι είναι να μπορέσω να βοηθήσω τον κτηνοτρόφο μέσα από τον διάλογο να αντιληφθεί τα μηνύματα που δίνουν τα ζώα.
Όταν πολλοί εξ’ αυτών που έχω επισκεφθεί με ρωτούν, τι μπορώ να κάνω να αλλάξω τη κατάσταση , η απάντηση μου είναι να σκεφθεί πως είναι το ζώο όταν είναι έξω και αν αυτά που του προσφέρει η φύση απλόχερα μπορεί να τα καταφέρει και αυτός εντός σταβλικής εγκατάστασης, θα έχει πετύχει ως κτηνοτρόφος. Για παράδειγμα όταν το πρόβατο είναι έξω στη φύση έχει άνεση χώρου, κίνησης και ελευθερίας; αναπνέει κάθε λεπτό φρέσκο καθαρό αέρα; επιλέγει κάθε φορά τη φρέσκια τροφή; όταν είναι ξαπλωμένο πως συμπεριφέρεται και άλλα πολλά.
Ο βασικός στόχος κάθε κτηνοτρόφου είναι τις συνθήκες που συναντά το ζώο στη φύση να μπορεί να τις προσφέρει εντός σταβλικής εγκατάστασης.
Και αυτές είναι: καθαρός αέρας χωρίς επιβλαβή αέρια,
επαρκής και με σωστή διάρκεια έντασης φωτισμός,
καθαρό και εύγευστο νερό,
άνεση χώρου για να μπορεί να αισθάνεται άνετα και ελεύθερο,
καθαρή και στεγνή στρωμνή για να μπορεί να καθίσει άνετα για να μηρυκάσει και τέλος ισόρροπη διατροφή που θα καλύπτει ανάλογα του σταδίου που είναι τις ημερήσιες ανάγκες του σε όλα τα θρεπτικά συστατικά.
Άρα η βασική επιδίωξη κάθε κτηνοτρόφου είναι να βλέπει ( για παράδειγμα να αναφερθώ για προβατοτροφική εκμετάλλευση) τα πρόβατα της εκμετάλλευσης του να τρώνε , αμέσως μετά να πίνουν νερό και στο τέλος να ξαπλώνουν ( μιας και το γλυκογόνο έχει υψηλή στάθμη πια) και να μηρυκάζουν. Πρέπει το 85% και άνω τα πρόβατα να είναι ξαπλωμένα, εάν αυτό δεν συμβαίνει τότε πρέπει να μας ανησυχεί και να αναζητήσουμε την αιτία που το προκάλεσε αυτό.
Όσο περισσότερο είναι ξαπλωμένο ένα πρόβατο, τότε περισσότερο αίμα περνά μέσα από τους μαστούς, άρα και περισσότερο γάλα.
Τέλος θα αναφερθώ στο δόγμα μου, που πιστεύω κάποια στιγμή να γίνει δόγμα όλων των κτηνοτρόφων και όλων των επιστημονικών συμβούλων που συνεργάζονται με κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις :
βλέπε προσεχτικά την εικόνα που δίνει το ζώο, μετά σκέψου την αιτία ή τη συνέργεια αιτιών που προκαλούν αυτή τη κατάσταση και τέλος κάνε την απαραίτητη ενέργεια με το λιγότερο οικονομικό κόστος ώστε να διορθωθεί αυτή γιατί ευτυχισμένο ζώο σημαίνει μέγιστη παραγωγικότητα που δίνει εν τέλει χαρά και ικανοποίηση στον κτηνοτρόφο και φυσικά οικονομικές απολαβές.
Ριζογιάννης Λάμπρος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου