Αναπαραγωγή προβάτων

Γράφει η Κατερίνα Καπώνη

Η εκτροφή των αιγοπροβάτων ξεκίνησε από την αρχαιότητα και χρησίμευσε για την παραγωγή μαλλιού, δέρματος, γάλακτος και κρέατος. Η αιγοπροβατοτροφία (µικρά µηρυκαστικά) αποτελεί παραδοσιακά έναν από τους δυναµικότερους κλάδους στη χώρα µας, συµβάλλοντας κατά 18% περίπου στο συνολικό αγροτικό εισόδηµα. Η παραγωγική αυτή κατεύθυνση στηρίχθηκε στους άφθονους φυσικούς πόρους και προσαρµόστηκε στις ιδιαίτερες κλιµατολογικές και εδαφολογικές συνθήκες της πατρίδας µας. Το αίγειο και πρόβειο κρέας και γάλα που παίρνουμε απ' τα αιγοπρόβατα είναι δύο βασικές κατηγορίες προϊόντων µε µεγάλη οικονοµική σηµασία κι αποτελούν τις κυριότερες πηγές του αγροτικού εισοδήµατος των κατοίκων των ορεινών και µειονεκτικών περιοχών. Για μία επιτυχημένη εκτροφή λοιπόν και αύξηση των παραγόμενων προϊόντων έχει γίνει γενικώς παραδεκτό πως η σωστή και καλή διαχείριση της αναπαραγωγής των προβάτων είναι το μυστικό της αποδοτικότητας μιας εκμετάλλευσης.

Για να έχει ο εκτροφέας μια πραγματικά επιτυχημένη αναπαραγωγή (μάρκαλο), θα πρέπει να γνωρίζει τους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την περίοδο αναπαραγωγής. Αυτοί πιο συγκεκριμένα είναι η εποχή, η διάρκεια της ημέρας, η ηλικία, η διατροφή, η γενική υγεία του ζώου. Ο εκτροφέας, εκτός από τα παραπάνω, θα πρέπει να γνωρίζει πως ο οιστρικός κύκλος της προβατίνας διαρκεί κατά μέσο όρο 17 ημέρες αλλά θα πρέπει να γνωρίζει πως το κάθε ζώο είναι ξεχωριστό και όλα δε διέπονται από τους ίδιους κανόνες, έτσι μπορεί να έχουμε και οιστρικούς κύκλους που διαρκούν από 14 έως 19 ημέρες. Ο οργασμός τους αρχίζει στο τέλος του οιστρικού κύκλου και κυμαίνεται από 36 έως 40 ώρες, με διακυμάνσεις από 6 έως 50 ώρες. Η ωοθυλακιορηξία γίνεται μετά το μέσο της διάρκειας του οργασμού και κατά κανόνα προς το τέλος του οργασμού.

Πετυχημένος «μαρκάλος» σημαίνει λιγότερες ή ελάχιστες επιστροφές, περισσότερους και μαζεμένους τοκετούς, καλύτερη πολυδημία, καλύτερη διαχείριση των αμνών, υγιέστερους αμνούς, λιγότερος χρόνος εργασίας κ.ά. Απαραίτητη προϋπόθεση όμως είναι να παρέχουμε όλες τις φροντίδες που απαιτούνται προς τους γεννήτορες. Να καταστήσουμε δηλαδή την περίοδο του «μαρκάλου», το ζωικό μας κεφάλαιο σε άριστη σωματική και υγιεινή κατάσταση. Μερικές απ’ τις φροντίδες λοιπόν που ακολουθούμε στα κριάρια είναι οι παρακάτω:

Το καλοκαίρι επειδή οι θερμοκρασίες είναι υψηλές, η θερμοκρασία του σώματος του κριαριού αυξάνεται και υπάρχει κίνδυνος να επηρεαστεί η ποιότητα του σπέρματος. Γι’ αυτό συνίσταται τα κριάρια να παραμένουν σε δροσερό και σκιερό μέρος. Ευεργετικό είναι το κούρεμα των κριαριών στην περιοχή του όσχεου προτού αρχίσουν οι ζέστες. Στο χώρο όπου στεγάζονται τα ζώα να υπάρχει άφθονο και καθαρό νερό κατά τη διάρκεια του μεσημεριού κυρίως. Η παρουσία των κριαριών, ιδιαίτερα η οσμή τους, ασκεί μεγάλη επίδραση στην οιστρική δραστηριότητα των προβάτων. Αυτή η επίδραση δεν είναι τόσο έντονη όταν το κριάρι βρίσκεται μονίμως μαζί με τις προβατίνες. Με τον αποχωρισμό των κριαριών και την συνένωσή τους πριν το μαρκάλο πετυχαίνουμε έναν πρακτικό συγχρονισμό οίστρων. Πρέπει να γίνεται έλεγχος των κριαριών πριν το μαρκάλο για τυχόν παρασιτώσεις και να γίνονται απολυμάνσεις - αποπαρασιτώσεις όπου χρειάζεται. Αντίστοιχη φροντίδα ακολουθούμε και στις προβατίνες, Τις ελέγχουμε λοιπόν, κάνουμε αποπαρασίτωση και απολυμάνσεις. Ένα καλό κούρεμα στις προβατίνες χρειάζεται έτσι ώστε να είναι σε καλή κατάσταση. Αν δεν είναι εμβολιασμένο το κοπάδι και δεν τηρείται εμβολιαστικό πρόγραμμα, είναι απαραίτητο να γίνει ξεκινώντας πρώτα από το εμβόλιο κατά της εντεροτοξιναιμίας.

Για περισσότερες λεπτομέρειες αναζητήστε στο GAIApedia (www.gaiapedia.gr) τους όρους, "Αιγοπρόβατα", "Εκτροφή αιγοπροβάτων" και "Αναπαραγωγή αιγοπροβάτων".

 

Χρησιμοποιήθηκαν οι πηγές: "Ανάπτυξη τομέα αιγοπροβατοτροφίας", Υπουργείο αγροτικής ανάπτυξης και τροφίμων, «Μελέτη ίδρυσης προβατοτροφικής επιχείρησης δυναμικότητας 500 προβατίνων», Μεταπτυχιακή εργασία του Γιολδάση Χ. Δημήτριου, Αθήνα 2010, Ιστοσελίδα «Ξηρομερίτικο καφενείο, Κτηνοτροφικά και αγροτικά νέα»